Τρίτη, 25 Ιουνίου 2013

Μουσικοκινητικά Τραγούδια για το καλοκαίρι!!

ΜΟΥΣΙΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗ ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ!!

Α. Ο Ήλιος - Χρυσάφι
      Ακρογιαλιά

Μία μέρα στην Ακρογιαλά τριγύριζα
Χρυσάφι ο ήλιος μοίραζε και μου 'δινε χαρά
Βρήκα...τι βρήκα;

Βρήκα μια βάρκα
Πάμε βαρκάδα, δυο δυο
Έι οπ, ει οπ...

Μια μέρα στην ακρογιαλιά τριγύριζα
Χρυσάφι ο ήλιος μοίραζε και μου 'δινε χαρά
Και ξάφνου βρίσκω κάτι στα θαλασσιά νερά
Βρήκα...τι βρήκα;

Βρήκα μια μπάλα
Παίζουμε βόλεϊ
κοκ


Προετοιμάζουμε τα παιδιά για έναν φανταστικό περίπατο στην ακρογιαλιά.
Κάθε φορά μετά το ρεφρέν του τραγουδιού, ακούγονται ιδέες(βρήκα μια βάρκα, μία μπάλα).
Έπειτα ζητάμε από τα παιδιά να φανταστούν και να προτείνουν ιδέες, τις οποίες θα παραστήσουν με κινήσεις. 

Παραλλαγή
Κάθε φορά που προτείνουμε μία ιδέα, μπορούμε να τη ζωγραφίζουμε σε χαρτί Α4 και σε κύκλο να παρουσιάζουμε τις ιδέες μας.
Το τραγούδι περιλαμβάνεται στο βιβλίο με CD του Νίκου Θεοδωρίδη "Τραγουδοπαιχνίδια για φίλους μουσικόφιλους", Εκδόσεις Ν.Θ.-Κρουστόφωνο.



Β. Η Βάρκα

Τα παιδιά σχηματίζουν ένα μεγάλο ημικύκλιο και ο παιδαγωγός δίνει σε κάθε παιδί ένα κρουστό οργανάκι. Το ρωτά αν ξέρει το όνομα του οργάνου και αν δεν το ξέρει, του το λέει κρυφά στο αυτί. Στη συνέχεια μπαίνει μέσα σ'ένα μεγάλο λάστιχο και τους εξηγεί ότι είναι ο βαρκάρης που πάει βαρκάδα τους μικρούς μουσικούς. Η βαρκάδα ξεκινά και περνά από το πρώτο παιδί. Ο βαρκάρης ρωτά τραγουδιστά: <<ποιος είναι ο μουσικός που μπαίνει μες στη βάρκα;>>.
Το παιδί απαντά τραγουδιστά το όνομα του και μπαίνει μες στη βάρκα. Ο << βαρκάρης >> ξαναρωτά τραγουδιστά:<<ποιο όργανο κρατάς;>>. Το παιδί λέει τραγουδιστά το όνομα του οργάνου. Η βάρκα προχωρά στο δεύτερο παιδί. Ο βαρκάρης και το πρώτο παιδί ρωτούν τραγουδιστά:<<ποιο όργανο κρατάς;>>. Το παιδί λέει τραγουδιστά το όνομα του οργάνου. Το παιχνίδι συνεχίζεται με τον ίδιο τρόπο κι όταν μπουν στη βάρκα όλα τα παιδιά, ο βαρκάρης τραγουδά:<<στη βάρκα μας ανέβηκε η Άννα με το ντέφι>>. Ο παιδαγωγός παρακινεί το παιδί που άκουσε το όνομα του να παίξει το όργανο που κρατά. Αφού παίξει η Άννα, συνεχίζει με άλλο παιδί, μέχρι να παίξουν όλα. Η <<συναυλία>> πάνω στη βάρκα μπορεί να τελειώσει με όλη την <<ορχήστρα των κρουστών>>, υπό τη διεύθυνση του παιδαγωγού-βαρκάρη, που μπορεί να τα οδηγήσει να παίξουν ρυθμικά, γρήγορα, αργά, με παύσεις, δυνατά, σιγανά.
Αφού κάνουν μία μικρή βόλτα ο βαρκάρης λέει ρυθμικά: 
<<τελείωσε η βαρκάδα μας, προσεχτικά να βγείτε, προσέξτε μη βραχείτε>>.

Η δραστηριότητα βρίσκεται στο βιβλίο της Χαρίκλεια Παπανικολάου, 
"με μουσική, με κίνηση" Παιχνίδια μουσικοκινητικής αγωγής, Εκδόσεις ΤΟΠΟΣ






Κυριακή, 23 Ιουνίου 2013

Ο Ήλιος ο ηλιάτορας!!!!!

Δραστηριότητες με κεντρικό θέμα τον ήλιο και την ηλιακή ενέργεια

Ήλιος ο ηλιάτορας!!


ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Α. Σε ένα καλάθι έχουμε έτοιμες πλαστικοποιημένες καρτέλες με παροιμίες για τον ήλιο
  • Το Μάρτη ο ήλιος βάφει και πέντε μήνες δεν ξεβάφει.
  • Ήλιος και βροχή παντρεύονται οι φτωχοί, ήλιος και φεγγάρι παντρεύονται οι γαϊδάροι.
  • Άσπρος ήλιος, μαύρη ημέρα.
  • Σπίτι που δεν το βλέπει ο ήλιος,το βλέπει ο γιατρός.
  • Ο ήλιος του Μαρτιού τρυπάει κέρατο βοδιού.
  • Του Γενάρη το φεγγάρι ήλιος της ημέρας μοιάζει.
  • Καλός ο ήλιος του Μαγιού, τ'Αυγούστου το φεγγάρι.
Τις διαβάζουμε μία μία και εξηγούμε τη σημασία τους στα παιδιά. 
Έπειτα γράφει η εκπαιδευτικός τις παροιμίες σε χαρτί του μέτρου και εντοπίζουμε ποιες ομοιοκαταληκτούν.Υπογραμμίζουμε τις λέξεις που κάνουν ομοιοκαταληξία.

Β. Παίζουμε με τα αινίγματα. Φτιάχνουμε έναν ήλιο από χαρτόνι, δημιουργούμε τρεις λωρίδες στην τάξη και έπειτα χωρίζουμε τα παιδιά σε τρεις ομάδες. Σκοπός είναι η κάθε ομάδα να φτάσει πρώτη στον ήλιο. Για να φτάσει όμως πρέπει να απαντήσει σωστά στις ερωτήσεις-αινίγματα. Όποια ομάδα απαντάει σωστά,προχωράει ένα τετράγωνο. 
Αινίγματα
Ακτίνες έχω, ρόδες δεν έχω, κι όμως τρέχω. Τι είναι; (ο ήλιος),
Ένα ταψάκι βούτυρο όλο τον κόσμο αλείφει. Τι είναι; (ο ήλιος),
Είναι 2 παιδάκια, ένα άσπρο κι ένα μαύρο, παίζουν κυνηγητό μα ποτέ δεν πιάνονται.
Τι είναι; (η μέρα-η νύκτα).
Όλοι σας με αγαπάτε μα κατάματα δε με κοιτάτε. Τι είναι; (ο ήλιος).
Εγώ κλείνω το σπίτι μου κι ο κλέφτης είναι μέσα. Τι είναι; (ο ήλιος).
Ένα μάτι έχει κι όλο τον κόσμο βλέπει. Τι είναι; (ο ήλιος).

Γ. Διαβάζουμε στα παιδιά το ποίημα του Οδυσσέα Ελύτη "Ο Ήλιος ο Ηλιάτορας".
Εντοπίζουμε τις σύνθετες λέξεις του ποιήματος και έπειτα ζητάμε από τα παιδιά να βρουν λέξεις που θα χαρακτήριζαν τον ήλιο.Τις συγκεντρώνουμε και φτιάχνουμε το δικό μας ποίημα.

Δ. Εντοπίζουμε στο διαδίκτυο πληροφορίες που αφορούν τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της ηλιακής ενέργειας.
Εκτυπώνουμε φωτογραφίες με τον ήλιο σε διαφορετικές οπτικές.
Παρατηρούμε τα χρώματα του ήλιου, όταν ανατέλλει και όταν δύει.
Ποιες διαφορές εντοπίζουμε;

Ε. Παίζουμε το παιχνίδι "Μια μέρα στον ήλιο". 

Η παρακάτω δραστηριότητα βρίσκεται στο βιβλίο: "Δημιουργικές διαθεματικές δραστηριότητες",
 Με αφορμή ένα ποίημα, Κ.Χριστογέρου-Ε.Ανδριώτη-Κ.Αρμενιάκου, Εκδόσεις Κέδρος.

Αντικείμενα: αντιηλιακό,καραμέλες, καπέλο, πετσέτα, γυαλιά ηλίου, βατραχοπέδιλα, μπάλα θαλάσσης, ένα βιβλίο, μπρατσάκια, ένα μπουκάλι νερό, ένα σάντουιτς, ομπρέλα.

Αφηγούμαστε στα παιδιά τη παρακάτω ιστορία:
"Η μικρή Δανάη αποφάσισε να περάσει μια μέρα στον ήλιο, δίπλα στη θάλασσα. Ετοίμασε λοιπόν την τσάντα της με όλα τα απαραίτητα αλλά επειδή είναι πολύ βαριά θα πρέπει να αφαιρέσει ό,τι δεν είναι απολύτως αναγκαίο και να πάρει μαζί της μόνο έξι πράγματα. Θέλει λοιπόν να τη βοηθήσουμε να διαλέξει σωστά." Στη συνέχεια παρουσιάζουμε στα παιδιά τα δώδεκα αντικείμενα που περιέχει η τσάντα της Δανάης και τους ζητάει να τα ονομάσουν και να πουν σε τι χρησιμεύουν.
Κάθε παιδί προτείνει ένα αντικείμενο που θεωρεί απαραίτητο, ενώ τα υπόλοιπα παιδιά λένε αν συμφωνούν ή όχι και γιατί. Αφήνουμε τα παιδιά να αποφασίσουν και αφού καταλήξουν παίρνει ένα ένα τα αντικείμενα που άφησαν έξω από την τσάντα και ρωτάει γιατί δεν είναι απολύτως απαραίτητα  στη Δανάη και τι θα συμβεί αν δεν τα έχει μαζί της. Εστιάζει τη προσοχή των παιδιών στο γεγονός ότι η Δανάη θα περάσει μια μέρα κάτω από τον καυτό ήλιο και θα πρέπει λοιπόν οπωσδήποτε να έχει μαζί της: αντιηλιακό, καπέλο, γυαλιά ηλίου, ομπρέλα, ένα μπουκάλι νερό. Τα παιδιά συζητούν για τους κινδύνους από την έκθεση στον ήλιο: τα εγκαύματα στο δέρμα, την ηλίαση, την αφυδάτωση, τα προβλήματα στην όραση και για τους τρόπους προστασίας.

ΣΤ. Εκθέτουμε τρεις πίνακες του Βίνσεντ βαν Γκογκ,που αναπαριστούν Ηλιοτρόπια.






Ρωτάμε τα παιδιά αν έχουν δει από κοντά αυτά τα λουλούδια ή αν έχουν δει αυτά τα έργα τέχνης.
Κάνουμε συζήτηση για τα αγαπημένα μας λουλούδια και για τα χαρακτηριστικά αυτών των λουλουδιών. Έπειτα υπό τους ήχους της Συμφωνίας των Άλπεων, του Richard Strauss, μοιράζουμε στα παιδιά χαρτιά Α3 και λαδοπαστέλ. Αφήνουμε να δημιουργήσουν τα δικά τους βάζα με ηλίανθους.



Η παρακάτω ιδέα είναι από το βιβλίο "Η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση στο Νηπαγωγείο", Ασπασία Βασιλάκη.

Παραλλαγή
Ζωγραφίζουμε σε ατομικά λευκά καραβόπανα διάστασης 30 Χ 50.
Κολλάμε τα έργα μας σε χαρτόνι από σκληρή κούτα και στο περίγραμμα κολλούν ζυμαρικά βίδες για το κάδρο.

ΣΤ2. Κάνουμε ένα ομαδικό κολάζ με τους ήλιους μας.

Ο καθένας ζωγραφίζει τον δικό του ήλιο, όπως τον φαντάζεται, 
κόβει το περίγραμμα του και έπειτα κολλάει τους ήλιους στο χαρτί του μέτρου.



Η παρακάτω ιδέα είναι από το βιβλίο "Η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση στο Νηπαγωγείο", Ασπασία Βασιλάκη.

Ζ. Φτιάχνουμε με πηλό διακοσμητικά σε σχήμα ήλιου.
Χρησιμοποιούμε σκόνη ασβέστη με νερό και ρίχνουμε το μείγμα στα εκμαγεία που έχουν το σχήμα του ήλιου. Όταν στεγνώσουν τα παιδιά ζωγραφίζουν με πινέλα τους Ήλιους τους. Κάνουμε δύο τρύπες στο πλάι και περνάμε ένα σύρμα για να μπορούμε να το κρεμάσουμε στον τοίχο.









Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος!!

ΙΟΥΝΙΟΣ
Ο ΜΗΝΑΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Σώσε τον πλανήτη γη!!!
Η 5η Ιουνίου καθιερώθηκε από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, ως Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος. Με αφορμή την ημέρα αυτή επιλέξαμε να προσεγγίσουμε το θέμα της Ενέργειας.
Ως ενέργεια εννοούμε την ικανότητα ενός σώματος να παράγει έργο.Συμβάλλει σημαντικά στην ανάπτυξη και εξέλιξη του ανθρώπινου γένους. Υπάρχουν διάφορες μορφές ενέργειας όπως η κινητική,η δυναμική, η χημική, η πυρηνική, η θερμική και η ηλεκτρική.
Όταν κάνουμε λόγο για ενέργεια, έχουμε στο μυαλό μας τις "Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας"(ΑΠΕ),οι οποίες προέρχονται από φυσικές διαδικασίες όπως ο άνεμος και η κυκλοφορία του νερού.
Τα πλεονεκτήματα που ορίζουν τις συγκεκριμένες μορφές ενέργειας είναι το γεγονός πως δεν ρυπαίνουν το περιβάλλον με τοξικά απόβλητα και ότι είναι μη εξαντλήσιμες πηγές ενέργειας.

Εμείς επιλέξαμε ως βασικό θέμα την ηλιακή ενέργεια!

Με τον όρο ηλιακή ενέργεια ορίζουμε όλες τις μορφές ενέργειας που προέρχονται από τον Ήλιο.
Παραδείγματα μορφών ηλιακής ενέργειας: φως, θερμότητα, ακτινοβολίες.


ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
 Α. Υποδεχόμαστε τα παιδιά στην τάξη, με τη συνοδεία ανατολίτικης μουσικής μελωδίας ή κάτι που να θυμίζει είδη αιγυπτιακής μουσικής μελωδίας. Καθόμαστε στη γωνιά της συζήτησης και ζητάμε από τα παιδιά να κλείσουν τα μάτια και να αφεθούν στο ταξίδι που θα τους οδηγήσει η εκπαιδευτικός. Για 3 λεπτά αφηγούμαστε μία σύντομη ιστορία με κεντρικό πρόσωπο το θεό Ήλιο. Την ιστορία τη δημιουργεί η εκπαιδευτικός, σύμφωνα με τα όσα θέλει να παρουσιάσει στα παιδιά για το θεό Ήλιο.Έπειτα ζητάμε από τα παιδιά να ανοίξουν τα μάτια τους και να χαλαρώσουν. Κλείνουμε τη μουσική και ζητάμε από τα παιδιά να μοιραστούν τα συναισθήματα τους από το σύντομο αυτό ταξίδι τους. 
Ποιο πρόσωπο συναντήσαμε στο ταξίδι μας;
Πώς θα το περιγράφατε αυτό το πρόσωπο;
Είναι υπαρκτό πρόσωπο ή ένα πρόσωπο της φαντασίας μας;
Στη συνέχεια παρουσιάζουμε στα παιδιά εικόνες από τον ήλιο, όπως αναπαριστάνεται στην αρχαία ελληνική και παγκόσμια μυθολογία.
Ο θεός Ήλιος στην ελληνική μυθολογία
Ο θεός Απόλλωνας


Ινδουιστική θεότητα του ήλιου

Ο θεός του Ήλιου στην Ιρλανδία
Οι 10 ήλιοι της κινεζικής μυθολογίας

Οι θεότητες του ήλιου Lisa και του φεγγαριού Mawu στη Γκάνα



Ο θεός Ρα της Αιγύπτου

Ο θεός των Ατζέκων 
Ποιο είναι το πρόσωπο που έχει πρωταγωνιστικό ρόλο στις εικόνες;
Ποιες διαφορές και ποιες ομοιότητες εντοπίζουμε στις εικόνες;
Έχετε ακούσει κάποια ιστορία για το θεό Ήλιο;

Συζητάμε για τον θεό ήλιο στην ελληνική μυθολογία: είναι ο γιος του Υπερίωνα και έχει δύο αδελφές, τη θεά του φεγγαριού Σελήνη και τη θεά της αυγής Ηώ. Ο Ήλιος ως θεός προϋπήρξε του Φοίβου-Απόλλωνα.Πολλοί πιστεύουν πως ο Απόλλωνας έγινε αργότερα ο Ολύμπιος "ηλιακός θεός".

Λατρεύονταν στη Πελοπόννησο και τη Ρόδο,
που ήταν το νησί που πιστευόταν πως ανέσυρε
από τη θάλασσα ο Ήλιος.
Μάλιστα στον Ήλιο ήταν αφιερωμένος
ο Κολοσσός της Ρόδου.





   Σχολιάζουμε το μύθο του Φαέθοντα, του γιου του Ήλιου και της Κλυμένης.
P.P.Rubens "Η πτώση του Φαέθοντος", 1604
Σύμφωνα με το μύθο, ο Φαέθων οδήγησε το άρμα του πατέρα του, αλλά μόλις είδε τον Σκορπιό στον ουρανό, τρόμαξε τόσο πολύ, με αποτέλεσμα να χάσει την ψυχραιμία του και δεν μπόρεσε να ελέγξει τα ηνία του άρματος του.Άρχισε να ανεβοκατεβαίνει, απειλώντας πως θα καταστρέψει τη γη. Τα άλογα του ήρθαν τόσο κοντά στη γη, ώστε έκαψαν τα πάντα πάνω στη γη. Ο Δίας για να σταματήσει τη καταστροφή αυτή, έριξε τον Φαέθων με έναν κεραυνό στον Ηριδανό ποταμό,σκοτώνοντας τον.

Έπειτα σχολιάζουμε τις θεότητες στη παγκόσμια μυθολογία, μέσα από τις παραπάνω εικόνες.

Τέλος αξιοποιούμε το σημείο της ιστορίας με το άρμα του Ήλιου να ανεβοκατεβαίνει και συζητάμε για την επίδραση του ήλιου στη ζωή μας. Χωρίζουμε τα παιδιά σε 2 ομάδες και ζητάμε να ζωγραφίσουν σε χαρτί του μέτρου τι θα συνέβαινε στη γη, αν ο ήλιος έκαιγε πάρα πολύ ή δεν μας ζέσταινε καθόλου.








Σάββατο, 22 Ιουνίου 2013

Το Καλοκαίρι μέσα από τους μύθους του Αισώπου!!!

Ο ΤΖΙΤΖΙΚΑΣ ΚΑΙ Ο ΜΕΡΜΗΓΚΑΣ

Διαβάζουμε στα παιδιά το γνωστό μύθο του Αισώπου
 "Ο Τζίτζικας και ο Μέρμηγκας",από το βιβλίο της 
Κάρμεν Ρουγγέρη: "Αίσωπος! Κάτι θέλει να μας πει".

Συζητάμε με τα παιδιά για τη πλοκή του μύθου.
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ
- Γιατί τα μυρμήγκια ήταν τόσο εργατικά;
-Πώς ζούσαν τα τζιτζίκια το καλοκαίρι;
-Ποια είναι η διαφορά των δύο εντόμων, ως προς τον τρόπο ζωής τους;
-Ποια έντομα θα καταφέρουν να επιβιώσουν το χειμώνα και γιατί;
-Αν συναντούσατε ένα τζιτζίκι, τι θα το συμβουλεύατε;
-Αν ήσασταν έντομο, ποιο θα επιλέγατε να είστε και γιατί;
-Αν θα δίνατε ένα τέλος στο μύθο, ποιο θα ήταν αυτό;
-Γιατί ο Αίσωπος επέλεξε να δώσει αυτό το τέλος στην ιστορία;





ΠΑΙΖΟΥΜΕ ΜΕ ΤΟ ΜΥΘΟ ΤΟΥ ΑΙΣΩΠΟΥ


Α. Τα παιδιά ζωγραφίζουν έναν τζίτζικα ή ένα μύρμηγκα. Του δίνουν ένα όνομα και μας τον συστήνουν. Καθόμαστε σε κύκλο και κάθε παιδί μας παρουσιάζει το έντομο του,λέγοντας το όνομα του και τι του αρέσει να κάνει πολύ. Έπειτα κόβουμε το περίγραμμα τους και φτιάχνουμε ένα ομαδικό κολάζ σε χαρτί του μέτρου. Στη μία μεριά βάζουμε τους τζίτζικες και στην άλλη τους μέρμηγκες. Κάτω από τη κάθε ομάδα γράφουμε μία μικρή ιστορία ή λίμερικ για τη παρέα μας.

ΛΙΜΕΡΙΚ

  Ένα τζιτζικάκι από την Ύδρα                        
  τραγουδούσε μέρα νύχτα                              
  πήγαινε εδώ πήγαινε εκεί                            
  για να κλέψει τη τζιτζικίνα τη Κική.   


  Ένα μυρμηγκάκι, σωστό παληκαράκι
  δούλευε σκληρά για ένα χαρτζιλικάκι. 
  Συνάντησε μια μέρα μια όμορφη μυρμηγκίνα
  που την έλεγαν Ασημίνα, αλλά όλοι τη φώναζαν Μίνα.
                                                                            


Β. Παίζουμε με το δίφθογγο "τζ". Βρίσκουμε μέσα στο παραμύθι τις λέξεις που αρχίζουν από το δίφθογγο "τζ". Έπειτα φτιάχνουμε δικές μας λέξεις, τις οποίες αποκαλούμε "τζιτζικολέξεις".
Παράδειγμα: τζιτζικοϊστορία, τζιτζικοκιθάρα,τζιτζικοαυτοκίνητο, τζιτζικοτράγουδο, τζιτζικόσπιτο.

Γ. Μεταμορφωνόμαστε σε τζιτζίκια και μιλάμε μεταξύ μας, βάζοντας μπροστά το πρόθεμα "τζιτζι".Μπορεί η εκπαιδευτικός να ξεκινήσει την ιστορία και να μιλήσει προς τα παιδιά.

Παράδειγμα διαλόγου
-Τζιτζικαλημέρα!!! Τζιτζικάνετε;
-Τζιτζικαλά!!!!
-Τζιτζιεσείς;
-Τζιτζιωραία!!!

Δ. Μαθαίνω το γλωσσοδέτη "Ανέβηκα στην τζιτζιριά".

 Ο τζίντζιρας ο μίντζιρας                                     
  ο τζιντζιμιντζιχότζιρας,
  ανέβηκε στη τζιντζιριά στη μιντζιριά
  στη τζιντζιμιντζιχόντζιρια
  και έκοψε τα τζίντζιρα τα μίντζιρα,
  τα τζίντζιμιντζιχόντζιρα
  και τώρα τρώει τα τζίντζιρα τα μίντζιρα
  τα τζίντζιμιντζιχόντζιρα!!!


Τα παιδιά απαγγέλλουν αργά, καθαρά και ρυθμικά τον γλωσσοδέτη 
<<Ο τζίτζιρας ο μίντζιρας>>, για να μάθουν τα λόγια.
Στη συνέχεια, συνδυάζουν την απαγγελία με συνοδεία ηχηρών κινήσεων. 
Επαναλαμβάνουν κάποιες φορές αργά μέχρι να το μάθουν. Ο παιδαγωγός παροτρύνει τα παιδιά να ξεκινήσουν τη ρυθμική απαγγελία με τη συνοδεία των ηχηρών κινήσεων πολύ αργά και σταδιακά να την επιταχύνουν, καθώς και το αντίθετο, δηλαδή ξεκινώντας από πολύ γρήγορα και σταδιακά να επιβραδύνουν.



Ε. Βάζω σε κύκλο τόσα τζιτζίκια και μυρμήγκια, όσα αναγράφονται παρακάτω.

3 τζιτζίκια                              2 μυρμήγκια









ιι) Το τζιτζίκι ψάχνει να βρει τα πράγματα του. Βοήθησε το.
Αντιστοίχισε το τζιτζίκι, με όσα από τα παρακάτω αντικείμενα πιστεύεις πως του ανήκουν!!










Παροιμίες - Λαϊκές Εκφράσεις - Αινίγματα - Παραμύθια - Ποιήματα για το ψωμί!!

Παροιμίες

Ο πεινασμένος καρβέλια ονειρεύεται.

Όποιος σπέρνει τεμπελιά, θερίζει πείνα.

Ο καλός ο μύλος τ'αλέθει όλα.

Ό,τι σπείρεις θα θερίσεις.

Αυτή η δουλειά έχει πολύ ψωμί.

Βγάζω το ψωμί μου.

Εμείς ψωμί δεν έχουμε και η γάτα πίτα σέρνει.

Όταν κοιμάται ο γιόκας μου, ψωμί δε μας γυρεύει.


Λαϊκές Εκφράσεις

Όποιος δε θέλει να ζυμώσει,δέκα μέρες κοσκινίζει.
(Καθυστερεί όποιος δε θέλει να τελειώσει  μια δουλειά)

Φάγαμε μαζί ψωμί και αλάτι
(Έχουμε ζήσει πολλά μαζί)

Θα φάει πολλά ψωμιά ακόμη
(Έχει να μάθει πολλά ακόμη)

Τα' φαγε τα ψωμιά του
(Δε θα ζήσει για πολύ ακόμα)

Το έδωσε για ένα κομμάτι ψωμί
(Το έδωσε πολύ φτηνά)

Ψωμί δεν έχουμε, ραπανάκια για την όρεξη
(Δεν έχουμε τα βασικά και ζητάμε τα επιπλέον)

Αινίγματα



Κοντός,κοντός καλόγερος                    
πρώτες μετάνοιες κάνει.                   
Τι είναι; (το στάχυ)                            
                                                           

     Φρέσκο είναι σαν τη νια                
                     και ξερό σαν τη γριά.                    
   Τι είναι;  (η φρυγανιά)                   




Παραμύθια και Ποιήματα για το ψωμί!!

Προτεινόμενα Παραμύθια

1. Η ιστορία ενός καλοψημένου τηγανόψωμου, Asbjornsen P.C., Moe J., Εκδόσεις Πατάκη.
2. Παραμύθια του χθες για παιδιά του σήμερα, Ανθοπούλου-Καρυώτη Β., Εκδόσεις Κέδρος.
3. Παραμύθια της Θεσσαλίας, "Η βασιλοπούλα Μυλωνού", Κλιάφα Μ., Εκδόσεις Κέδρος.
4. Μέγας Γ., Ελληνικά Παραμύθια, "Ο κυρ Σιμιγδαλένιος", Εκδόσεις Εστία.
5. Ιστορίες με καλικάντζαρους, "Οι Καλικάντζαροι στο μύλο", Μανδηλαράς Φ., Εκδόσεις Πατάκη.
6. Παραμύθια της Θεσσαλίας, "Ο γεωργός και ο λύκος", Εκδόσεις Κέδρος.
7.Η Θεά Δήμητρα, (Σειρά Μυθολογία Νο4,Σοφία Ζαραμπούκα), Εκδόσεις Κέδρος.


Ποιήματα                                                                

                                                                
<<Θάλασσα Χρυσή>>                                 <<Ο Κύκλος του Ψωμιού>>                           

Στους αγρούς τα στάχια         Με το ένα εγώ οργώνω, δηλαδή σκάβω τη γη.
γέρνουν χρυσαφένια              Με το δύο τώρα σπέρνω, ρίχνω σπόρους στη στιγμή.
κι όλο καρτερούνε                  Με το τρία θα θερίσω και τα στάχυα τα ψηλά όλα κάτω θα τα ρίξω.
όμορφη στιγμή,                      Με το τέσσερα αλωνίζω και τα στάχυα συγυρίζω. Τα απλώνω, τα 
που από κάποιο χέρι            φροντίζω.
καλοθερισμένα                      Με το πέντε τα λιχνίζω και τα σπόρια ξεχωρίζω.                                   
θα χαρίσουν σ'όλους            Με το έξι θα αλέσω. Τα σποράκια θα πατήσω στην μυλόπετρα 
το γλυκό ψωμί.                      καλά, για να πάρω το αλευράκι να γεμίσω τα σακιά.
                                                Με το εφτά το αλευράκι το ζυμώνω με νεράκι, με προζύμι και
Θα χαρίσουν βράδια             αλατάκι, να γένει ένα φραντζολάκι.
τρισευτυχισμένα                    Με το οχτώ, ναι, θα το ψήσω. Το φραντζολάκι θα φουρνίσω.
κει στο παραγώνι                 Με το εννιά το φούρνο μου θα ανοίξω, δηλαδή θα ξεφουρνίσω.
γύρω στη φωτιά.                  Με το δέκα, εμπρός, περάστε, το μυρωδάτο μου ψωμί να δοκιμάστε!
                                                     
Στων παιδιών τα μάτια                                         Σάσα Καραγιαννίδου-Πέννα
τ' αστροφωτισμένα
μαγικές ελπίδες
κι άσωτη χαρά.

Στης γριούλας βάβως
το βαρύ χειμώνα
ανθισμένες ώρες
και καλοκαιριά.

Δύναμη καινούργια
στη ζωή κι αγάπη
στο σπαρμένο χώμα
στη φρυγμένη γη.
Και κάποιο τραγούδι
στης καρδιάς τα βάθη
για δουλειά που υψώνει
και μας ευλογεί.

Στέλλα Καρυτινού


ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ

Το Ζύμωμα

Οι παίκτες πλάθουν, αν υπάρχουν πραγματικά υλικά, ή απλώς κάνουν τις κινήσεις του πλασίματος, ενώ τραγουδούν: 

Ζυμώνω ωραίο, ωραίο ψωμί,
βάζω προζύμι, αλεύρι,νερό 
πρέπει να δουλεύω, δεν μπορώ,
θα το ψήσω στο φούρνο στη στιγμή,
θα το φουρνίσω, σαν θα ανεβεί,
θα το ξεφουρνίσω, σαν θα ψηθεί.

Στο τέλος, κάνουν κύκλο και, προχωρώντας δεξιά-αριστερά, τραγουδούν πάλι τους παραπάνω στίχους.


Ψωμάκια

Λέγεται το παιχνίδι εκείνο κατά το οποίο πετούμε χαλίκια παράλληλα με την επιφάνεια του νερού, με τη φιλοδοξία να αναπηδήσουν όσες περισσότερες φορές γίνεται, διαγράφοντας τόξα. 
Λέγεται και αλλιώς: αναπεταρούδια,πίτες,κουταλήθρες,πεταλίδες,παξιμαδάκια.


Νίκος Ζώντος "Το παιδί με τα στάχυα"



Σοφία Βλάχου "Τα χρυσά στάχυα"






Παρασκευή, 21 Ιουνίου 2013

Έργα τέχνης με θέμα τα σιτηρά!!




Βίνσεντ βαν Γκονγκ "Χωράφι με σιτάρι και κοράκια",1890


Βίνσεντ βαν Γκογκ "Σιτοχώραφο με θεριστή, 1889
Βίνσεντ βαν Γκονγκ "Θερισμός στο Provence", 1889
Ζαν Φρανσουά Μιλλέ " The Gleaners",1857

Βίνσεντ βαν Γκονγκ "Θερισμός στο La Crau", 1888

Δημήτρης Γιολδάσης "Αλώνι", 1928
Επαμεινώνδας Θωμόπουλος "Ο θερισμός"

Νικόλαος Γύζης "Τραπέζι με ψωμιά", 1880

Θεόφιλος Χατζημιχαήλ "Μέγα αρτοποιείο Γεωργίου Παναγιώτη Κοντοφούρναρη",1933
Αγήνωρ Αστεριάδης "Θεριστές"
Πίτερ Μπρέγκελ, "Οι θεριστές-Αύγουστος", 1565
Πάμπλο Πικάσο "Ψωμί και φρουτιέρα πάνω σε τραπέζι",1909
Θεόφιλος Χατζημιχαήλ "Εισόδημα στο Μόλυβο"
Βίνσεντ βαν Γκογκ, "Μεσημεριάτικη Ξεκούραση από τη δουλειά" ,1890

Πέμπτη, 20 Ιουνίου 2013

Μύθοι και Παραδόσεις για το σιτάρι!!!

Ιούνιος:ο μήνας του θερισμού!!! 

Ο Ιούνιος είναι ο έκτος μήνας του χρόνου και ο πρώτος του καλοκαιριού. Πήρε το όνομα του από τη γνωστή θεά και σύζυγο του Δία, Ήρα.Το όνομα της στα λατινικά σημαίνει June.

Είναι γνωστός με το όνομα Θεριστής, γιατί ξεκινάει η διαδικασία του θερισμού των σιτηρών. Συγκεκριμένα θερίζουν σιτάρια, κριθάρια, όσπρια και σανά. Ποτίζουν και σκαλίζουν τα χωράφια τους, ενώ φυτεύουν διάφορα προϊόντα(σπανάκια, φασόλια). 
Σε πολλές περιοχές της χώρας μας κατά τη διάρκεια του θερισμού, κυριαρχούν πολλές προλήψεις ή έθιμα. 
Παράδειγμα:στο Δρυμό οι κάτοικοι του χωριού μόλις δέσουν το πρώτο δεμάτι σταχυών, το προσκυνούν, ενώ ταυτόχρονα ο ιδιοκτήτης ρίχνει ένα νόμισμα. 
Στη Κάρπαθο χαράσσουν με το δρεπάνι τους έναν κύκλο με τα τελευταία στάχυα και εισέρχεται η νεότερη θερίστρια. Αφού κάνει το σταυρό της φωνάζει δυνατά την ευχή της, πετώντας το δρεπάνι της.

Αρχές Ιουνίου άρχιζε ο θερισμός.Τα θερισμένα στάχυα τα έδεναν σε δεμάτια, τα οποία ονομάζονταν "τσερένια" και έπειτα τα μετέφεραν στα αλώνια.Το αλώνισμα ξεκινούσε τον Ιούλιο, τον οποίο αποκαλούμε "Αλωνάρη".Το επόμενο στάδιο ήταν το λίχνισμα, κατά το οποίο διαχώριζαν τον καρπό από το άχυρο.Αρχές Σεπτεμβρίου είχαμε έτοιμους, καθαρούς καρπούς. 
Έπειτα πήγαιναν το σιτάρι για άλεσμα σε νερόμυλους, προκειμένου να πάρουν το αλεύρι. Οι νοικοκυρές αγόραζαν αλεύρι και μαζί με νερό, έφτιαχναν ζυμάρι.Το άφηναν σκεπασμένο για να ζεσταθεί και να φουσκώσει.Την επόμενη ημέρα το ζύμωναν, έπειτα το έπλαθαν σε καρβέλια, το τύλιγαν σε πετσέτες και το τοποθετούσαν στην πινακωτή.Αφού φούσκωνε, το πήγαιναν στον πέτρινο μύλο και το φούρνιζαν.

Το σιτάρι καλλιεργείται από την αρχαιότητα και κατέχει τη δεύτερη θέση των δημητριακών με την μεγαλύτερη παραγωγή, κατανάλωση και εμπορία στον κόσμο σήμερα.


Μύθοι και Παραδόσεις των λαών για το σιτάρι και το ψωμί!!!


Θεόφιλος Χατζημιχαήλ, Θεά Δήμητρα

Η καλλιέργεια του σιταριού ξεκινά το 7.000 π.Χ στη νοτιοδυτική Ασία, ενώ στην Ευρώπη η καλλιέργεια ξεκινάει κατά τη νεολιθική εποχή.Κατά τη περίοδο του αποικισμού των Ευρωπαίων σε Αμερική και Αυστραλία, το σιτάρι κατέλαβε τη πρώτη θέση στην παγκόσμια παραγωγή.
Το σιτάρι ήταν το αγαπημένο φυτό της θεάς Δήμητρας, γι αυτό φρόντιζε να μεγαλώνει το σιτάρι, ώστε να έχουν οι άνθρωποι ψωμί. Σύμφωνα με το μύθο, ο Πλούτωνας  ερωτεύτηκε τη κόρη της, Περσεφόνη και την άρπαξε,πηγαίνοντας την στο Κάτω κόσμο. Από τότε η Δήμητρα καταριόταν και έφερνε τη δυστυχία στη γη.Τίποτα δεν καρποφορούσε στη γη και όλα έμοιαζαν νεκρά.Μετά από την οργή του Δία και της Δήμητρας, ο Πλούτωνας υποχώρησε, αφήνοντας την Περσεφόνη τις μισές μέρες του χρόνου να ανεβαίνει στη γη, ενώ τις άλλες μισές τη κρατούσε στον Άδη.Συγκεκριμένα την εποχή της Άνοιξης και του Καλοκαιριού, η Περσεφόνη ανεβαίνει στη γη και η φύση αναγεννιέται και ομορφαίνει, ενώ την εποχή του Φθινοπώρου και του Χειμώνα κατεβαίνει στο Κάτω κόσμο.Τη περίοδο αυτή η καρδιά της Δήμητρας παγώνει σαν το χιόνι, τα φύλλα των δέντρων κιτρινίζουν, το χορτάρι παύει να φυτρώνει και οι άνθρωποι σταματούν να σπέρνουν.

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΨΩΜΙΟΥ

Κατά τον Ηρόδοτο, το ψωμί ζυμωνόταν με τα πόδια στην Αρχαία Αίγυπτο, με σκοπό να χρησιμοποιηθεί ως νόμισμα για τους μισθούς των χωρικών και των κρατικών αξιωματούχων. Πολλοί έθαβαν τους νεκρούς μαζί με ψωμί, ενώ όσοι εργάζονταν σε αιγυπτιακές πυραμίδες πληρώθηκαν με ψωμί. Τα πρώτα οργανωμένα αρτοποιεία δημιουργήθηκαν στη Ρώμη επί της ηγεσίας του Τραϊανού το 97-117 μ.Χ. Το ψωμί είχε ιερή αξία και ήταν αντικείμενο σεβασμού, γι αυτό ο Osiris έγινε ο θεός του σιταριού. Κατείχε πολύ σημαντική θέση και στους γάμους, όπου οι δύο οικογένειες που ενώνονταν έτρωγαν ψωμί μαζί. 

Στην Αρχαία Ελλάδα κατασκεύαζαν φούρνους, γεγονός που βοήθησε στην εξέλιξη του ψωμιού. Μέχρι τον 5ο αι. π.Χ, το ψωμί φτιάχνονταν κυρίως με όλυρα και κριθάρι, αφού το σταρένιο ψωμί(ζειά), ήταν σχεδόν απαγορευμένο.
Χερόμυλος
Οι Έλληνες κατάφεραν να φτιάξουν 70 είδη ψωμιού με αρωματικά και μπαχαρικά. Τρέφονταν καθημερινά με ψωμί, ενώ το κάθε σπίτι είχε το δικό του χειροκίνητο μύλο,για να μετατρέπει το σιτάρι σε αλεύρι. Οι συνηθέστερες ποιότητες ψωμιού ήταν ο ζυμίτης, ο άζυμος και ο σιμιγδαλίτης.
Το πιο γνωστό αρτοποιείο ήταν αυτό του Θεάριου, κορυφαίου αρτοποιού στην αρχαιότητα.
Πολλές ήταν οι αρχαίες συνήθειες που ακολουθούνταν από τους ανθρώπους. Παράδειγμα: Στην αρχαία Μακεδονία οι Μακεδόνες έκοβαν το ψωμί στη μέση και ο γαμπρός δοκίμαζε και τις δύο μερίδες. Έτσι έγινε στο γάμο του Μ.Αλεξάνδρου με τη Ρωξάνη.



ΕΟΡΤΑΣΜΟΙ ΤΟΥ ΑΡΤΟΥ

Οι Έλληνες πρόσφεραν άρτους στους θεούς, τους λεγόμενους "θειαγόνους", ενώ στο ναό της Δήμητρας στην Ελευσίνα, κατά τη γιορτή των Μεγαλαρτίων, προσφέρονταν άρτος στη θεά.
Στα μεγάλα Διονύσια όσοι συμμετείχαν, πήγαιναν με μεγάλα καλάθια γεμάτα κρασί, νερό και ψωμί, για τη θυσία στο θεό Διόνυσο.

ΗΘΗ-ΕΘΙΜΑ-ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ

ΠΕΡΠΕΡΟΥΝΑ
<<Περπερούνα περπατεί, για βροχή παρακαλεί.
Θέε μου, βρέξε μια βροχή στα στάρια και στα κριθάρια, 
στου Θεού τα περιστέρια. 
Όσες τρύπες το δερμόνι, τόσες θυμωνιές στο αλώνι>>.
Είναι η πιο συνηθισμένη προσευχή που κάνουν οι γεωργοί στην Ελλάδα, για την καλλιέργεια και τη συγκομιδή καλής ποιότητας.

Μέγας Βασίλειος
ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑΤΙΚΗ ΠΙΤΑ
ΤΟ ψωμί προσφέρονταν από τον Μέγα Βασίλειο, ως ένδειξη αγάπης προς τους Έλληνες. 
Ο άγιος μοίρασε τα υπάρχοντα του στους φτωχούς και διέθεσε τα χρήματα του στην ανέγερση ορφανοτροφείων και νοσοκομείων της εποχής.

ΧΡΙΣΤΟΨΩΜΟ-ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ
Το χριστόψωμο φτιάχνεται την παραμονή των Χριστουγέννων. Κάνουν στη μέση έναν σταυρό και μέσα στη ζύμη βάζουν ένα φλουρί. Το κόβουμε το βράδυ της παραμονής των Χριστουγέννων, στο δείπνο.

ΚΑΘΑΡΑ ΔΕΥΤΕΡΑ-ΛΑΓΑΝΑ
Είναι το τέλος των Απόκρεων και η πρώτη μέρα της Σαρακοστής. Η καθιέρωση της λαγάνας θυμίζει τα "άζυμα" της Παλαιάς Διαθήκης και επιτείνει την έννοια της νηστείας εκείνης της ημέρας.

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ
Οι λειτουργιές παρασκευάζονται όπως το ψωμί,αλλά είναι πιο μικρές και έχουν τη σφραγίδα με το σχήμα του σταυρού. Οι νοικοκυρές τις φτιάχνουν και τις πηγαίνουν στην εκκλησία για να "διαβαστούν".